Strenger kader voor elektronisch toezicht bij zeden- en geweldsmisdrijven
Vanaf 4 augustus 2025 kunnen veroordeelden voor intrafamiliaal geweld, incest, tienerpooierschap of misbruik van minderjarigen hun straf onder elektronisch toezicht niet langer uitzitten op een adres waar ook het slachtoffer woont. Alleen wanneer de strafuitvoeringsrechter op basis van concrete informatie kan vaststellen dat de veiligheid van het slachtoffer volledig verzekerd is, kan hiervan worden afgeweken.
Deze regel is toegevoegd via een amendement binnen de wet die de gevangenisoverbevolking moet verlichten. Het krijgt zijn plaats in twee nieuwe bepalingen van de Strafuitvoeringswet (artikelen 28/1 en 47/1).
Algemeen verbod
De wet schrijft voortaan duidelijk voor dat elektronisch toezicht bij bepaalde ernstige delicten wordt uitgesloten wanneer het slachtoffer verblijft op dezelfde locatie. Het gaat specifiek om veroordelingen wegens incest, tienerpooierschap, seksueel misbruik van kinderen en intrafamiliaal geweld.
Deze misdrijven worden gekenmerkt door structureel machtsmisbruik binnen nauwe of afhankelijke relaties. Daders zetten vaak manipulatie, intimidatie of economische en emotionele afhankelijkheid in om hun slachtoffer te controleren. Daardoor bevinden slachtoffers zich doorgaans in een bijzonder kwetsbare positie. Hierdoor houdt samenleven met de dader tijdens elektronisch toezicht aanzienlijke risico’s in voor hun veiligheid en herstel.
Geen absoluut verbod
Hoewel de regel principieel geldt, kan de rechter nog steeds een uitzondering toestaan. Dat kan uitsluitend als uit de concrete omstandigheden blijkt dat er geen gevaar bestaat voor het slachtoffer. De beslissing moet steeds grondig gemotiveerd worden. Een mondelinge of schriftelijke instemming van het slachtoffer volstaat daarbij niet op zichzelf.
Waarom een nieuwe regeling nodig was
Tot nu toe konden rechters reeds voorwaarden opleggen om slachtoffers te beschermen, zoals een contact- of omgevingsverbod. In de praktijk bleek het echter mogelijk dat een dader toch elektronisch toezicht kreeg opgelegd op een adres waar het slachtoffer verbleef, mits de meerderjarige huisgenoten daarmee instemden.
Aangezien die toestemming in relaties die getekend zijn door afhankelijkheid of manipulatie niet altijd vrij en onbeïnvloed wordt gegeven, is beslist om een principieel verbod wettelijk vast te leggen. Op die manier wordt de bescherming van slachtoffers beter gewaarborgd.
Onmiddellijke toepassing
De nieuwe regeling treedt in werking op 4 augustus 2025 en geldt meteen ook voor dossiers die onder de noodprocedure bij de strafuitvoeringsrechter vallen.
Heeft U vragen over het elektronisch toezicht? Contacteer Peterfreund & Associates, uw advocaat in Antwerpen.
