Minder fiscale aftrek voor onderhoudsgeld, een belangrijk cassatiearrest en hervormingen in de pijplijn
Wie vandaag overweegt om uit de echt te scheiden, of al gescheiden is en onderhoudsgeld betaalt of ontvangt, doet er goed aan de recente ontwikkelingen op de voet te volgen. In 2026 kwamen er belangrijke wijzigingen bij, vooral op fiscaal vlak, en kondigde de federale regering verdere hervormingen aan. In deze bijdrage zetten we de belangrijkste nieuwigheden op een rij en geven we aan wat ze voor u concreet betekenen.
1. Onderhoudsgeld fiscaal minder aftrekbaar – en minder belastbaar
De meest voelbare wijziging zit in de fiscaliteit. Jarenlang kon wie onderhoudsuitkeringen betaalde (aan een ex-partner of voor een kind) 80 % daarvan aftrekken van zijn netto-inkomen, terwijl de ontvanger op dat bedrag voor 80 % belast werd. Met een wet van december 2025 wordt dat percentage stapsgewijs afgebouwd:
- 70 % voor onderhoudsuitkeringen betaald of toegekend vanaf 1 januari 2025;
- 60 % voor onderhoudsuitkeringen betaald of toegekend vanaf 1 januari 2026;
- 50 % voor onderhoudsuitkeringen betaald of toegekend vanaf 1 januari 2027.
De belastbaarheid bij de ontvanger daalt in hetzelfde tempo. Daarnaast zijn uitkeringen aan een ontvanger die niet in de Europese Economische Ruimte of Zwitserland woont, sinds 1 januari 2026 niet langer aftrekbaar. De fiscale administratie lichtte de nieuwe regels toe in circulaire 2026/C/12 van 7 januari 2026.
Wat betekent dit in de praktijk? De hervorming geldt zonder overgangsregeling, dus ook voor bestaande regelingen en vonnissen. Wie onderhoudsgeld betaalt, houdt netto minder over; wie het ontvangt, betaalt er minder belasting op. Familierechters houden bij het bepalen van onderhoudsuitkeringen traditioneel rekening met dat fiscale voordeel. Het is dan ook te verwachten dat sommige ouders en ex-partners een herziening van het bedrag zullen vragen, en dat nieuwe afspraken anders zullen worden berekend. Of een herziening in uw situatie mogelijk en zinvol is, hangt af van de concrete omstandigheden en van de wijze waarop de bestaande regeling destijds werd opgebouwd.
Praktische tip: de aftrek veronderstelt in principe dat de uitkeringen regelmatig worden betaald. Wie zijn recht op aftrek wil vrijwaren, betaalt dus best stipt, ook tijdens een lopende procedure in hoger beroep.
2. Cassatie: onderhoudsgeld uit een EOT is belastbaar
In een arrest van 12 februari 2026 heeft het Hof van Cassatie een discussie beslecht over onderhoudsuitkeringen die echtgenoten afspreken in het kader van een echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT). Een ontvangster betwistte dat zij op die uitkeringen belast kon worden, omdat ze volgens haar voortvloeiden uit een vrijwillige overeenkomst en niet uit een wettelijke verplichting.
Het Hof volgde die redenering niet. Omdat het Gerechtelijk Wetboek (artikelen 1287 en 1288) echtgenoten die door onderlinge toestemming scheiden verplicht om vooraf een akkoord te sluiten over eventuele onderhoudsuitkeringen, gebeurt de betaling ervan ter uitvoering van een wettelijke verplichting. Die uitkeringen zijn dus belastbaar als diverse inkomsten (Cass. 12 februari 2026, ECLI:BE:CASS:2026:ARR.20260212.1N.5).
Voor wie een EOT voorbereidt, onderstreept dit arrest het belang van een doordachte regeling: de fiscale gevolgen – voor beide partijen – moeten mee in de onderhandelingen worden betrokken, zeker nu de aftrekpercentages dalen.
3. Echtscheiding via het gemeentehuis: nog geen geldend recht
De federale regering heeft in haar regeerakkoord aangekondigd dat een echtscheiding door onderlinge toestemming in bepaalde gevallen niet langer door de familierechtbank, maar door de ambtenaar van de burgerlijke stand zou kunnen worden geakteerd. Dat zou enkel gelden voor echtgenoten zonder minderjarige kinderen, op basis van een overeenkomst die vooraf door een advocaat of notaris werd opgesteld. Zodra er minderjarige kinderen betrokken zijn, blijft een beoordeling door de rechter nodig.
Let op: dit is vandaag nog geen geldend recht. Tot de wetgever deze regeling effectief invoert, verloopt elke echtscheiding door onderlinge toestemming nog steeds via de familierechtbank. Bovendien verandert een eenvoudigere procedure niets aan het belang van de inhoud: afspraken over de gezinswoning, de verdeling van het vermogen, pensioenrechten en onderhoudsgeld zijn na de echtscheiding in beginsel definitief. Ook de academische wereld waarschuwt dat de economisch zwakkere partner soms te snel afstand doet van rechten. Onafhankelijk juridisch advies blijft dus essentieel.
4. Echtscheiding voor een beschermde persoon
Op 18 juli 2026 keurde de ministerraad een voorontwerp van wet goed met diverse bepalingen over het personenrecht. Daarin wordt, in navolging van een arrest van het Grondwettelijk Hof, voorzien dat de bewindvoerder van een beschermde persoon voortaan met toestemming van de vrederechter namens die persoon een echtscheidingsprocedure kan inleiden. Het voorontwerp werd voor advies aan de Raad van State voorgelegd en is dus nog niet van kracht. Het is een belangrijke stap voor families waarin een van de echtgenoten onder bewind staat en zelf niet (meer) in staat is om een procedure te voeren.
5. Enkele cijfers
Echtscheiding blijft een realiteit voor veel gezinnen. Volgens Statbel werden in 2024 in België 19.883 echtscheidingen geregistreerd, ongeveer evenveel als het jaar voordien. Tegelijk werden er dat jaar 48.589 huwelijken gesloten, het hoogste aantal sinds het begin van deze eeuw.
Conclusie
Het echtscheidingsrecht evolueert naar eenvoudigere procedures, maar de financiële gevolgen van een scheiding worden er niet eenvoudiger op. De afbouw van de fiscale aftrek van onderhoudsgeld raakt zowel lopende als toekomstige regelingen, en het Hof van Cassatie bevestigde dat ook onderhoudsgeld uit een minnelijke echtscheiding belastbaar is. Wie gaat scheiden of een bestaande regeling wil laten herzien, laat zich daarom best tijdig en grondig adviseren.
Heeft u vragen over uw echtscheiding, onderhoudsgeld of de impact van de wijzigingen op uw situatie? Ons kantoor staat u graag bij. Neem contact op via www.peterfreundlaw.be.
