Een rijverbod van de politierechter, juridisch het verval van het recht tot sturen, gaat in op de vijfde werkdag nadat het parket u het vonnis heeft meegedeeld. U levert dan uw rijbewijs in op de griffie. Legde de rechter herstelexamens op, dan mag u pas weer rijden als u daarvoor geslaagd bent.

Welke soorten rijverbod bestaan er?
De politierechter kan een rijverbod als straf opleggen, moet het in sommige gevallen opleggen, en kan het ook uitspreken omdat u ongeschikt bent om te rijden.
Hoe ons kantoor bestuurders voor de politierechtbank bijstaat, leest u bij advocaat verkeersrecht in Antwerpen.
| Soort verval | Wanneer | Duur | Herstelexamens |
|---|---|---|---|
| Verval als straf | Bij een veroordeling voor bepaalde verkeersmisdrijven | Acht dagen tot vijf jaar; langer of levenslang in de gevallen die de wet noemt | Als de rechter ze oplegt |
| Verplicht verval bij herhaling | Opnieuw een van de misdrijven uit art. 38 §6 binnen drie jaar na een eerdere veroordeling | Minstens drie maanden; bij nieuwe herhaling minstens zes en daarna negen maanden | Verplicht alle vier |
| Jonge bestuurder | Rijbewijs B sinds minder dan twee jaar en een misdrijf dat tot verval kan leiden | Verplicht verval | Minstens het theoretisch of het praktisch examen |
| Verval wegens ongeschiktheid | U wordt lichamelijk of geestelijk ongeschikt bevonden om te rijden | Tot u bewijst dat u niet meer ongeschikt bent | Afhankelijk van het bewijs van geschiktheid |
De rechter kan een rijverbod ook beperken. Hij kan het verval laten gelden van vrijdag 20 uur tot zondag 20 uur en van 20 uur de avond voor een feestdag tot 20 uur op die feestdag, behalve als hij herstelexamens of een opleiding oplegt of als het om een alcoholslot gaat.
Hij kan het verval ook beperken tot bepaalde categorieën van voertuigen, onder dezelfde voorwaarde.
Spreekt de rechter een rijverbod met uitstel uit, dan moet hij een effectief deel van minstens acht dagen opleggen.
Een rijverbod na een vonnis is iets anders dan de onmiddellijke intrekking van uw rijbewijs door het parket, vóór er een vonnis is. De tijd van zo’n intrekking wordt in de regel wel afgetrokken van een later tijdelijk verval.
Na het vonnis: rijverbod en herstelexamens in vijf stappen
Na een vonnis met rijverbod leest u het vonnis na, wacht u de kennisgeving van het parket af, levert u uw rijbewijs in, legt u de examens af en haalt u daarna uw rijbewijs terug.
Stap 1: Lees wat het vonnis precies zegt
Noteer de duur van het verval, de categorieën van voertuigen, of het alleen in het weekend geldt en welke herstelexamens de rechter oplegde. Die vier punten bepalen alle volgende stappen.
Bent u het niet eens met het vonnis, dan kunt u hoger beroep instellen bij de correctionele rechtbank. Dat moet binnen dertig dagen na de uitspraak, of na de betekening bij een verstekvonnis. Meer leest u bij hoger beroep in een strafzaak.
Stap 2: Wacht de kennisgeving van het parket af
Het verval gaat niet in op de dag van de uitspraak. Het gaat in op de vijfde dag nadat het openbaar ministerie u het vonnis heeft meegedeeld, zonder zaterdagen, zondagen en wettelijke feestdagen mee te tellen.
Werd u bij verstek veroordeeld, dan vermeldt die kennisgeving ook welke rechtsmiddelen u heeft en binnen welke termijn. Lees daarover ons artikel over de kennisgeving van een verstekvonnis met rijverbod.
Een verval wegens ongeschiktheid gaat wel meteen in bij de uitspraak, als die op tegenspraak werd gewezen.
Stap 3: Lever uw rijbewijs op tijd in
U bezorgt uw rijbewijs aan de griffie. Doet u dat te laat, dan wordt het verval van rechtswege verlengd met de dagen tussen de vijfde dag na de kennisgeving en de dag van de afgifte.
Kreeg u meerdere rijverboden, dan kan het parket ze na elkaar laten ingaan.
Stap 4: Leg de opgelegde herstelexamens af
De rechter kan uw herstel in het recht tot sturen afhankelijk maken van vijf voorwaarden.
| Herstelvoorwaarde | Wat het is |
|---|---|
| Theoretisch examen | Een examen over de verkeersregels |
| Praktisch examen | Een rijexamen |
| Geneeskundig onderzoek | Een onderzoek naar uw medische geschiktheid om te rijden |
| Psychologisch onderzoek | Een onderzoek naar uw psychologische geschiktheid om te rijden |
| Specifieke opleiding | Een opleiding die de Koning bepaalt; ze kan het theoretisch en praktisch examen aanvullen of vervangen |
De rechter kan de examens beperken tot de categorie van voertuigen waarmee u de overtreding beging. De Koning regelt de organisatie van de examens en de prijs die u ervoor betaalt.
Na een levenslang verval gelden de herstelexamens niet. Over die zwaarste straf leest u meer in levenslang rijverbod: wie, wat, hoe.
Stap 5: Haal uw rijbewijs terug
Is het verval voorbij en bent u geslaagd voor de opgelegde examens, dan mag u weer rijden met de categorieën uit het vonnis. In principe krijgt u uw rijbewijs terug op de griffie.
In bepaalde gevallen geeft de griffie uw rijbewijs niet terug en vraagt u een nieuw rijbewijs aan bij uw gemeente, bijvoorbeeld na een praktisch herstelexamen met een lagere categorie of na een medisch of psychologisch onderzoek dat voorwaarden of beperkingen oplegt. Die regels leest u in ons artikel over de afgifte van het rijbewijs na herstelexamens.
Werd u ongeschikt verklaard, dan kunt u na minstens zes maanden een herziening vragen bij de rechter die het verval uitsprak.
Wat riskeert u als u rijdt tijdens een rijverbod?
Wie rijdt tijdens een rijverbod, of rijdt zonder voor de opgelegde herstelexamens te zijn geslaagd, riskeert een straf van niveau 2 en een nieuw verval van minstens drie maanden.
| Gevolg | Wat de wet voorziet |
|---|---|
| Strafniveau | Niveau 2; bij herhaling binnen drie jaar kan niveau 3 |
| Geldboete | 4.000 tot 16.000 euro, met de opdeciemen in de praktijk 5.000 tot 20.000 euro; bij herhaling 8.000 tot 32.000 euro, in de praktijk 10.000 tot 40.000 euro |
| Nieuw verval | Minstens drie maanden tot vijf jaar, of levenslang |
| Uw wagen | Sinds 1 november 2026 beveelt de rechter de verbeurdverklaring van uw voertuig als het uw eigendom is, tenzij hij uitdrukkelijk motiveert waarom niet |
Ook wie opzettelijk een wagen toevertrouwt aan iemand met een rijverbod, is strafbaar met een straf van niveau 1.
Meer over de straffen leest u in rijden spijts verval: wat riskeert u?.
Welke wet geldt? Het rijverbod en de herstelexamens staan in de Wegverkeerswet van 16 maart 1968, art. 38 tot 50, te lezen op Justel; de verbeurdverklaring bij rijden tijdens een verval geldt sinds 1 november 2026.
Veelgestelde vragen
Mag ik rijden zolang ik de kennisgeving niet kreeg?
Het verval gaat pas in op de vijfde werkdag na de kennisgeving door het parket. Werd uw rijbewijs eerder onmiddellijk ingetrokken, dan geldt die intrekking zolang ze loopt.
Wat gebeurt er als ik de herstelexamens niet afleg?
Dan mag u niet rijden met de categorie uit het vonnis, ook als de duur van het verval voorbij is. Rijdt u toch, dan is dat strafbaar als rijden tijdens een verval.
Kan ik een rijverbod alleen in het weekend krijgen?
De rechter kan bevelen dat het verval alleen van vrijdag 20 uur tot zondag 20 uur en rond feestdagen loopt, telkens van 20 uur tot 20 uur. Dat kan niet als hij herstelexamens of een opleiding oplegt.
Telt een eerdere intrekking van mijn rijbewijs mee?
In de regel wel. De tijd dat uw rijbewijs onmiddellijk was ingetrokken, wordt afgetrokken van een tijdelijk verval dat de rechter later uitspreekt.
Rijverbod gekregen? Laat de volgende stap nakijken
Twijfelt u over de duur van uw rijverbod, de examens of hoger beroep, dan lezen wij het vonnis met u na en bekijken we wat u nog kunt doen.
Meer over onze aanpak leest u bij verkeersrecht in Antwerpen.
Bel Daniël Peterfreund, uw advocaat in Antwerpen, op +32 476 22 04 02. U kunt ons altijd bereiken, ook via het contactformulier.


