Hoger beroep in een strafzaak moet u instellen binnen dertig dagen na de uitspraak van het vonnis. Binnen diezelfde termijn dient u een grievenformulier in, waarin u aangeeft waarmee u het niet eens bent. Zonder grieven vervalt uw beroep. Een hogere rechter bekijkt de zaak dan opnieuw, zowel de feiten als de straf.
De termijnen in een strafzaak op een rij
De termijnen zijn kort en streng: wie te laat is, verliest het recht om de beslissing aan te vechten.
| Rechtsmiddel | Wanneer | Termijn | Bron |
|---|---|---|---|
| Verzet | U werd bij verstek veroordeeld | 15 dagen na betekening van het vonnis | art. 187 Sv |
| Hoger beroep | U bent het niet eens met het vonnis | 30 dagen na de uitspraak (bij verstek: na de betekening) | art. 203 Sv |
| Grievenformulier | Bij elk hoger beroep van de beklaagde | Binnen dezelfde 30 dagen | art. 204 Sv |
| Cassatieberoep | Tegen een arrest of vonnis in laatste aanleg | 15 dagen na de uitspraak | art. 423 Sv |
Bij een vonnis op tegenspraak loopt de termijn vanaf de dag van de uitspraak. Dat geldt ook als u er niet bij was.
Valt de laatste dag op een zaterdag, zondag of feestdag, dan schuift de termijn op naar de volgende werkdag.
Na een verstekvonnis moet u kiezen tussen verzet en hoger beroep.
Die keuze heeft gevolgen, zoals we uitleggen in ons artikel over de verplichte keuze tussen verzet en hoger beroep.
Zo stelt u hoger beroep in een strafzaak in
Hoger beroep bestaat uit twee handelingen binnen dertig dagen: een verklaring van hoger beroep en een grievenformulier.
Stap 1: beslis binnen de termijn
Bespreek het vonnis meteen met uw advocaat.
Lees vooral de motivering: waarom de rechter de feiten bewezen acht en waarom hij voor deze straf koos.
Stap 2: leg de verklaring van hoger beroep af
De verklaring gebeurt op de griffie van de rechtbank die het vonnis uitsprak. Uw advocaat kan dat voor u doen.
Zit u in de gevangenis, dan kunt u de verklaring afleggen via de directeur van de gevangenis.
Stap 3: dien het grievenformulier in
In het grievenformulier duidt u precies aan waartegen u opkomt: de schuldvraag, een bepaalde tenlastelegging, de straf of de schadevergoeding.
Het hof van beroep kijkt in principe alleen naar de punten die u aanduidt.
Een vergeten grief is dus moeilijk recht te zetten. Laat het formulier daarom nakijken door uw advocaat.
Lees ook waarom de wetgever het hoger beroep heeft ingeperkt.
Stap 4: de zaak voor de hogere rechter
Een vonnis van de correctionele rechtbank gaat in beroep naar het hof van beroep.
Een vonnis van de politierechtbank gaat naar de correctionele rechtbank.
Het verloop lijkt op de zitting in eerste aanleg: het openbaar ministerie vordert, uw advocaat pleit en u krijgt het laatste woord.
Zolang het hoger beroep loopt, wordt de straf van het eerste vonnis in principe niet uitgevoerd.
Kan uw straf in hoger beroep zwaarder worden?
Ja, maar alleen als ook het openbaar ministerie in hoger beroep gaat.
Gaat alleen u in beroep, dan mag de rechter uw straf niet verzwaren.
Gaat u in beroep, dan kan het openbaar ministerie binnen een bijkomende termijn van tien dagen ook beroep instellen (art. 203 §2 Sv).
Wil het hof een zwaardere straf opleggen of een vrijspraak omzetten in een veroordeling, dan moeten alle rechters het daarover eens zijn (art. 211bis Sv).
Weeg dat risico af voor u beslist.
Over hoe de wetgever het beroep strenger maakte, schreven we eerder: verzet of hoger beroep in strafzaken.
Cassatie in strafzaken in het kort
Cassatieberoep is geen derde kans op de feiten: het Hof van Cassatie kijkt alleen of de wet juist is toegepast.
U stelt cassatieberoep in binnen vijftien dagen na de uitspraak van het arrest (art. 423 Sv).
Voor de beklaagde moet een advocaat met een attest van vorming in de cassatieprocedure het cassatieberoep tekenen.
Ook de memorie met de cassatiemiddelen moet door zo’n advocaat ondertekend zijn.
Die memorie moet uiterlijk vijftien dagen vóór de zitting bij de griffie van het Hof zijn, en in elk geval binnen twee maanden na de verklaring (art. 429 Sv).
Meer over de strengere regels leest u in ons artikel over de verstrenging van het cassatieberoep in strafzaken.
Vernietigt het Hof de beslissing, dan verwijst het de zaak, als dat nodig is, naar een ander gerecht van dezelfde rang of naar hetzelfde hof in een andere samenstelling (art. 435 Sv).
De rechtspraak zelf vindt u op de site van het Hof van Cassatie.
Welke wet geldt? Hoger beroep en cassatie volgen het Wetboek van strafvordering, zoals gewijzigd door de wet van 5 februari 2016 (Potpourri II).
Veelgestelde vragen
Kan ik hoger beroep instellen zonder advocaat?
Ja, de verklaring en het grievenformulier kunt u zelf indienen. Omdat een vergeten grief moeilijk te herstellen is, is hulp van een advocaat wel aangewezen. Voor cassatie is een advocaat met attest verplicht.
Hoe lang duurt een hoger beroep in een strafzaak?
Dat hangt af van het hof van beroep en de omvang van het dossier. Uw advocaat kan op basis van de rol inschatten wanneer de zaak behandeld wordt.
Kan een slachtoffer in hoger beroep gaan?
Een burgerlijke partij kan in hoger beroep gaan over haar schadevergoeding. Over de straf beslist zij niet: dat kan alleen het openbaar ministerie aanvechten.
Wat kost een hoger beroep?
De kost hangt vooral af van het werk in het dossier. Bespreek de kosten bij het eerste gesprek, zodat u niet voor verrassingen staat.
Laat uw vonnis binnen de termijn nalezen
Dertig dagen lijkt lang, maar het grievenformulier vraagt een grondige lezing van vonnis en dossier. Neem daarom contact op in de eerste week na de uitspraak.
Laat het vonnis daarom lezen door een advocaat die met u de kansen en risico’s bespreekt. Meer over onze werking leest u op de pagina advocaat strafrecht in Antwerpen.
Bel ons kantoor op werkdagen op +32 476 22 04 02 of stuur ons een bericht via het contactformulier.
