De correctionele rechtbank oordeelt over alle misdrijven die niet voor het hof van assisen of de politierechtbank komen. Op de zitting zegt het openbaar ministerie wat u verweten wordt; daarna pleit uw advocaat. U krijgt altijd het laatste woord. Het vonnis volgt op de zitting zelf of op een latere zitting die de rechter aankondigt (art. 190 Sv).
Hebt u net een dagvaarding ontvangen? Lees dan eerst wat u doet als u gedagvaard bent. Deze pagina begint bij de deur van de zaal.
Wie er aanwezig is in de correctionele rechtbank
In de zaal zitten een of drie rechters, de griffier, het openbaar ministerie en u met uw advocaat. Soms zijn er ook een burgerlijke partij en een tolk.
| Wie | Rol op de zitting |
|---|---|
| Rechter (of kamer van drie rechters) | Leidt de zitting, stelt vragen, beslist over schuld, straf en schadevergoeding |
| Griffier | Noteert het verloop en de verklaringen, bewaart het dossier |
| Openbaar ministerie (procureur des Konings of een substituut) | Vervolgt en vraagt een straf: de vordering of het requisitoir |
| Beklaagde | De persoon die vervolgd wordt; mag spreken en mag zwijgen |
| Advocaat van de beklaagde | Voert het verweer en kan u vertegenwoordigen |
| Burgerlijke partij | Het slachtoffer dat schadevergoeding vraagt, vaak met een advocaat |
| Tolk | Vertaalt als u de taal van de rechtbank niet begrijpt |
De zitting is in principe openbaar. In zaken over seksuele feiten kan de rechtbank de deuren sluiten.
In Antwerpen zetelt de correctionele rechtbank in het justitiepaleis aan de Bolivarplaats.
Het verloop van de zitting in zes stappen
Een strafzaak wordt meestal in twee keer behandeld: eerst een inleidende zitting, later een pleitzitting.
Stap 1: de inleidende zitting
Op de eerste zitting roept de rechter uw zaak af. Vaak wordt er dan nog niet gepleit.
De rechtbank legt data vast voor de conclusies van de partijen en bepaalt de pleitdatum.
Uw advocaat kan op die zitting ook uitstel vragen, bijvoorbeeld om het dossier in te kijken.
Stap 2: de zaak wordt afgeroepen
Op de pleitzitting wacht u in de zaal tot uw zaak aan de beurt is. Er staan vaak meerdere zaken op één zitting.
De rechter controleert eerst wie u bent en of u een advocaat hebt.
Stap 3: de feiten en uw verklaring
De rechter vat de tenlasteleggingen samen en kan u vragen stellen.
U mag antwoorden, maar u hoeft uzelf niet te beschuldigen. Zwijgen is een recht.
Stap 4: de burgerlijke partij
Een slachtoffer kan zich tot het einde van de debatten burgerlijke partij stellen. Een eenvoudige verklaring op de zitting volstaat.
Zijn advocaat legt dan uit welke schade het slachtoffer vraagt.
Stap 5: het openbaar ministerie vordert
Het openbaar ministerie zegt welke feiten bewezen zijn en welke straf het vraagt. Dat heet de vordering of het requisitoir.
De rechter is niet gebonden aan wat het openbaar ministerie vraagt.
Stap 6: uw advocaat pleit en u krijgt het laatste woord
Uw advocaat brengt het verweer. Dat kan een betwisting van de feiten zijn, een procedurefout of argumenten voor een mildere straf.
Daarna mag u nog iets zeggen. Het laatste woord is altijd voor de beklaagde.
Na de debatten neemt de rechter de zaak in beraad. Hij zegt dan op welke datum het vonnis volgt.
Hoe lang duurt het tot het vonnis?
Het vonnis volgt op de zitting zelf of ten laatste op de zitting na die waarop de debatten gesloten werden (art. 190 Sv).
De rechter kondigt die datum aan bij het sluiten van de debatten.
Het vonnis wordt in een openbare zitting uitgesproken. U hoeft daar niet bij te zijn.
Het vonnis kan verschillende kanten op gaan:
- vrijspraak, als de feiten niet bewezen zijn;
- opschorting van de uitspraak: u bent schuldig, maar krijgt geen straf;
- een straf, met of zonder uitstel;
- een beslissing over de schadevergoeding voor de burgerlijke partij.
Een veroordeling komt in het strafregister.
Hoe u een veroordeling later laat wegwerken, leest u bij uitwissing en eerherstel.
Niet verschijnen: verstek en verzet
Gaat u niet en vertegenwoordigt geen advocaat u, dan kan de rechtbank u bij verstek veroordelen.
In de meeste zaken kan uw advocaat u vertegenwoordigen. De rechtbank kan wel uw persoonlijke verschijning bevelen.
Verzet tegen een verstekvonnis
Tegen een verstekvonnis kunt u verzet aantekenen binnen vijftien dagen na de betekening.
De zaak komt dan opnieuw voor dezelfde rechtbank.
Wist u van de dagvaarding, dan moet u bij het verzet overmacht of een wettige reden van verschoning aanvoeren. Anders wordt het verzet als ongedaan beschouwd (art. 187 §6 Sv).
Verschijnt u na uw verzet opnieuw niet, dan is er geen nieuw verzet meer mogelijk. Lees meer over verstek op verstek in strafzaken.
Bent u het niet eens met een vonnis op tegenspraak, dan is hoger beroep de weg.
Welke wet geldt? De procedure volgt het Wetboek van strafvordering, de straffen sinds 1 september 2026 het nieuwe Strafwetboek.
Veelgestelde vragen
Wat is een correctionele rechtbank?
De correctionele rechtbank is de strafafdeling van de rechtbank van eerste aanleg. Ze oordeelt over alle misdrijven die niet voor het hof van assisen of de politierechtbank komen (art. 179 Sv), zoals diefstal of drugsfeiten.
Moet ik zelf naar de correctionele rechtbank?
Meestal niet: een advocaat kan u vertegenwoordigen. Toch is het vaak verstandig om zelf te gaan. Bespreek dit vooraf met uw advocaat.
Wat gebeurt er als ik te laat kom op de zitting?
Meld u bij aankomst bij de griffier of de bode van de zaal. Is uw zaak al behandeld, dan kan een verstekvonnis volgen.
Wanneer begint de termijn voor hoger beroep te lopen?
Bij een vonnis op tegenspraak loopt de termijn van dertig dagen vanaf de uitspraak. Dat geldt ook als u er niet bij was.
Bereid uw zitting samen met ons voor
Een zitting is korter dan de meeste mensen denken. Wat u zegt en wat uw advocaat aanbrengt, weegt mee in het vonnis.
Een goed verweer vertrekt van het volledige strafdossier. Lees meer over onze aanpak als advocaat strafrecht in Antwerpen.
Bel ons kantoor op werkdagen op +32 476 22 04 02 of stuur ons een bericht via het contactformulier.
