Verzekeringsrecht

In een vorige blog beschreven wij reeds de problematiek van de daadwerkelijke kennis van de algemene voorwaarden van een verzekeringspolis.

De discussie die zich in de praktijk stelt is dat in verzekeringszaken de verzekeringsmaatschappij zich vaak op haar algemene voorwaarden baseert om te beslissen in bepaalde dossiers geen dekking te verlenen.

De  verzekeringsmaatschappij beperkt zich meestal tot de mededeling dat de verzekeringsnemer kennis had van de algemene voorwaarden en dat deze dus bindend zijn.

In ons vorig artikel deelden wij U reeds mee dat het Hof van Cassatie had geoordeeld dat een mogelijke kennis van de algemene voorwaarden door de verzekeringsnemer niet volstaat.

PRINCIPEARREST VAN HET HOF VAN BEROEP ANTWERPEN

In een principearrest van het Hof van Beroep te Antwerpen van 18 februari 2020 verduidelijkte het Hof van Beroep verder de situatie.

In deze zaak vertegenwoordigde ons kantoor de verzekerde.

Concreet ging het om een schadegeval waarbij een woning afbrandde.

Volgens de algemene voorwaarden diende de verzekeringsmaatschappij geen dekking te verlenen wanneer de woning in kwestie voor afbraak bestemd was.

Ons kantoor beriep zich op de rechtspraak van het Hof van Cassatie stellende dat de verzekeringsmaatschappij niet aantoonde dat de verzekerde daadwerkelijk kennis had gekregen van de algemene voorwaarden.

De verzekeringsmaatschappij stelde dat er wel degelijk sprake was van kennis in hoofde van de verzekerde nu deze bijgestaan werd door een makelaar en de makelaar zonder enige twijfel kennis had van de algemene voorwaarden.

In dit arrest stelt het Hof van Beroep dat het niet de makelaar is maar de consument die de overeenkomst met de verzekeraar heeft afgesloten.

Het feit dat de verzekerde zich heeft laten bijstaan door een makelaar doet niet besluiten dat de makelaar de overeenkomst met de verzekeraar afgesloten heeft.

Het Hof van Beroep verduidelijkt dat de makelaar geen partij is bij de verzekeringsovereenkomst en de verzekeringsovereenkomst rechtstreeks ontstaat tussen de contracterende partijen  zijnde de verzekerde en de verzekeringsmaatschappij.

Volgens het Hof van Beroep had de makelaar ten deze de opdracht om te bemiddelen tussen de verzekerde en de verzekeringsmaatschappij.

De makelaar beschikte volgens het Hof niet over een vertegenwoordigingsmacht om de overeenkomst, die hij bemiddelde, in naam en voor rekening van de verzekerde af te sluiten.

Het Hof van Beroep stelt verder dat de kennis van de algemene voorwaarden in hoofde van de verzekerde dus niet afdoende bewezen is.

Volgens het Hof moet er sprake zijn van daadwerkelijke kennis in hoofde van de consument en de informatie moet aan hem zijn medegedeeld door de verzekeraar.

Of de makelaar over de algemene voorwaarden beschikte en deze kende is volgens het Hof absoluut niet relevant en niet afdoende om te besluiten dat de verzekeringsmaatschappij voldaan heeft aan haar informatieverplichting.

BESLUIT:

Met dit arrest bevestigt het Hof van Beroep de vaststaande rechtspraak van het Hof van Cassatie dat de verzekeringsmaatschappij de daadwerkelijke kennis van de algemene voorwaarden in hoofde van de consument moet aantonen.

Dat de consument zich heeft laten bijstaan door een makelaar is volgens het Hof absoluut niet relevant.

Het valt thans te verwachten dat verzekeringsmaatschappijen hun administratieve regels zullen verscherpen waarbij voor het ingaan van de polis mogelijks vereist zal worden door de maatschappij dat de verzekerde bevestigt daadwerkelijk kennis te hebben gekregen van de algemene voorwaarden enerzijds ofwel een getekend exemplaar van de algemene voorwaarden moet overmaken aan de maatschappij of de makelaar.

Nood aan een advocaat verzekeringsrecht?

Contacteer Peterfreund & Associates, uw advocaat in de regio Antwerpen!

 

 

ALGEMEEN PRINCIPE:

In het Burgerlijk Recht geldt het algemeen principe dat degene die iets beweert dat ook moet bewijzen.

In verzekeringszaken baseert de verzekeringsmaatschappij zich vaak op haar algemene voorwaarden om te beslissen in een bepaald dossier geen dekking te verlenen.

In dat geval zal de verzekeringsmaatschappij moeten aantonen dat de verzekeringsnemer kennis had van deze algemene voorwaarden.

MOGELIJKE KENNIS OF DAADWERKELIJKE KENNIS?

Wanneer de verzekeringsmaatschappij over een getekend document beschikt waarbij de algemene voorwaarden ook uitdrukkelijk aanvaard werden, doet zich meestal geen probleem voor.

Anders is het gesteld wanneer een dergelijk bewijs niet voorligt.

Vaak zal de verzekeringsnemer enkel de bijzondere algemene voorwaarden van de verzekeringspolis hebben getekend.

Op dit document staat echter vaak vermeld dat door de ondertekening en aanvaarding van de bijzondere voorwaarden, de verzekeringsnemer uitdrukkelijk bevestigt ook kennis te hebben genomen van de algemene voorwaarden.

Een andere vaak voorkomende discussie is dat hoewel de verzekeringsmaatschappij niet kan aantonen dat de verzekeringsnemer daadwerkelijk kennis heeft genomen van de algemene voorwaarden, er documenten voorliggen waarop aangegeven staat dat deze algemene voorwaarden ter beschikking staan op vb. de website van de verzekeringsmaatschappij.

De vraag of deze algemene voorwaarden dan tegenstelbaar zijn aan de verzekeringsnemer doet in de rechtspraak regelmatig stof opwaaien.

Een duidelijke lijn is hierin niet te onderscheiden en de rechtbanken gaan dan ook vaak over tot een feitelijke beoordeling.

Uiteraard komt dit de rechtszekerheid niet ten goede.

WETBOEK ECONOMISCH RECHT:

Wanneer de verzekeringsnemer geconfronteerd wordt met de stelling van de verzekeringsmaatschappij dat er weliswaar geen bewijs voorligt van de effectieve kennis van de algemene voorwaarden maar aan de verzekeringsnemer werd medegedeeld dat deze algemene voorwaarden eenvoudig geconsulteerd kunnen worden op de website van de verzekeraar, kan eventueel beroep worden gedaan om de bepalingen van het Wetboek Economisch Recht.

Immers stelt artikel VI.83.26 van het Wetboek Economisch Recht dat in de overeenkomst gesloten tussen een onderneming en een consument in elk geval onrechtmatig zijnde bedingen en voorwaarden op de combinatie van bedingen en voorwaarden die ertoe strekken op onweerlegbare wijze de instemming van de consument vast te stellen met bedingen waarvan deze niet daadwerkelijk heeft kennis genomen voor het sluiten van de overeenkomst.

Dit artikel kan echter enkel toegepast worden wanneer de verzekeringsnemer een consument is en geen onderneming.

RECHTSPRAAK HOF VAN CASSATIE:

In een recent arrest van 15 februari 2019 heeft het Hof van Cassatie echter duidelijkheid gebracht in de discussie.

Het Hof van Cassatie oordeelt dat m.b.t. de omvang van de dekking, de verzekeringsmaatschappij steeds moet aantonen dat de verzekerde daadwerkelijk en effectief kennis heeft genomen van deze  voorwaarden om deze aan de verzekeringsnemer te kunnen tegenwerpen.

Dit betekent dat het volgens het Hof van Cassatie niet volstaat dat de verzekeringsnemer er eventueel kennis van had kunnen nemen.

M.a.w.  een mogelijke kennisname volstaat niet.

Er moet sprake zijn van een effectieve kennis.

Indien in een concreet schadegeval de verzekeringsmaatschappij vb. tussenkomst zou weigeren stellende dat in de algemene voorwaarden voorzien is dat er in bepaalde gevallen geen tussenkomst is, zal de maatschappij moeten kunnen aantonen dat de verzekeringsnemer effectief kennis heeft gekregen van deze specifieke paragrafen in de algemene voorwaarden voor of uiterlijk tegelijk met het afsluiten van de polis.

Heeft U vragen over verzekeringsrecht?

Contacteer Peterfreund & Associates, het advocatenbureau van Antwerpen en omstreken!

Vanaf 2020 mag in sommige gevallen de premie die een belastingplichtige particulier afsluit voor de rechtsbijstandverzekering afgetrokken worden van de belastbare inkomsten.

Voorwaarden:

Om aftrekbaar te zijn moet de rechtsbijstandverzekering aan een aantal voorwaarden voldoen.

 

 

Deze voorwaarden betreffen:

* de verzekerde persoon;

* de gedekte geschillen;

* de uitsluitingsgevallen;

* de wachttijden;

* de gedekte kosten;

* de bepalingen inzake de maximumwaarborg;

* de franchise;

Hierna worden kort de voorwaarden besproken die door de wet worden voorzien om aanspraak te kunnen maken op een belastingvermindering.

Verzekerden

De verzekerden zijn de verzekeringsnemer en de personen die bij hem inwonen en gedomicilieerd zijn.

Gedekte geschillen

De waarborg geldt voor alle gedekte geschillen in het kader van het privéleven en het professioneel leven die onder de bevoegdheid van een Belgisch rechtscollege vallen. En voor de geschillen die onder de bevoegdheid van een Nederlands, Duits, Luxemburgs en Frans rechtscollege vallen, wel met enkele uitzonderingen.

Bij de zaken die gedekt zijn door de waarborg, zien we enkele nieuwigheden.

De waarborg wordt uitgebreid tot de eerste echtscheiding (of einde van een wettelijke samenwoning). Vroeger enkel de eerste echtscheidingsprocedure door onderlinge toestemming.

Alle geschillen die vallen onder het recht inzake verbintenissen uit overeenkomst vallen onder de waarborg. Ook geschillen over de goede uitvoering van het bouwen, verbouwen, verbeteren, renoveren, restaureren en afbreken van een onroerend goed.

En ook de geschillen over een arbeidscontract, een ambtenarenstatuut of een gelijkaardig statuut, inclusief dat van zelfstandigen, moeten voortaan verzekerd zijn in de rechtsbijstandsverzekering.

De lijst van geschillen die van de waarborg kunnen uitgesloten worden, is iets aangegroeid.

De polis mag voorzien dat de inzet van het geschil het recht op de waarborg beïnvloedt. De polis kan bijvoorbeeld de waarborg uitsluiten of beperken – voor de tenlasteneming van de kosten en honoraria in een gerechtelijke, administratieve of arbitrageprocedure – wanneer de inzet van het in geld waardeerbare geschil niet meer bedraagt dan 1.000 euro.

Wachttijden

De wachttijden variëren:

* maximaal vijf jaar voor bv. contractuele geschillen rond het bouwen of restaureren van een onroerend goed;

* maximaal drie jaar voor bv. echtscheidingsgeschillen;

* maximaal één jaar voor geschillend rond personen- en familierecht, fiscaal recht, verbintenissenrecht, erfrecht…

Voor geschillen waarvoor geen maximale wachttermijn is vastgelegd, is de wachttermijn niet toegelaten.

Gedekte kosten

De rechtsbijstandsverzekering dekt volgende kosten:

* kosten en erelonen van advocaten, gerechtsdeurwaarders, deskundigen, technische adviseurs, bemiddelaars, arbiters…;

* kosten van de gerechtelijke en buitengerechtelijke procedures die ten laste van de verzekerde gelegd zijn;

* kosten van tenuitvoerlegging.

Let wel: de verzekeraars nemen alleen de kosten en erelonen van de advocaten ten laste tot de bij KB vastgelegde tarieven. Elke overschrijding is voor de cliënt, zelfs al is de maximumwaarborg nog niet bereikt. De advocaat informeert de cliënt en de rechtsbijstandsverzekeraar of hij de tarieven naleeft of niet.

Maximumwaarborg

De maximumwaarborg wordt vastgesteld op ten minste 13.000 per geschil in burgerlijke zaken. Per geschil in strafzaken op minstens 13.500 euro. Die waarborg kan verminderd worden bij echtscheidingsgeschillen (waarborg van minstens 3.375 euro per verzekerde persoon) en bij bouwgeschillen en geschillen rond arbeidsovereenkomsten of statuten (telkens minstens 6.750 euro).

Franchise

De polis mag voorzien in een franchise van maximum 250 euro per schadegeval. Een franchise kan niet bij bemiddeling of verzoening.

Door deze wet wordt het thans nog interessanter dan voorzien om een rechtsbijstand af te sluiten.

Belangrijk in dat verband is dat er nog geen duidelijkheid is over de tarieven die advocaten zullen kunnen hanteren om onder de toepassing te vallen van deze aftrekbare rechtsbijstandsverzekering.

De onderhandelingen daarover zijn nog steeds aan de gang.

Belangrijk is wel dat de verzekerde in principe steeds beroep zou kunnen doen op om het even welke advocaat.

In dat geval zal de verzekerde wel eventueel een deel van de erelonen en kosten van de advocaat zelf moeten dragen voor zover de gehanteerde tarieven de door de wet bepaalde criteria deels zouden overschrijden.

Heeft U vragen over rechtsbijstand in het algemeen of andere juridische vragen: contacteer Peterfreund & Associates, uw advocatenbureau in Antwerpen!

In de huidige maatschappij is de familiale verzekering, naast de autoverzekering en de brandverzekering waarschijnlijk de belangrijkste verzekering die U kan afsluiten.

Desalniettemin zijn er veel mensen die een dergelijke verzekering niet afsluiten, dit volledig onterecht.

* Dekking van de familiale verzekering:

Wat dekt een familiale verzekering?

Wat een dergelijke verzekering dekt, hangt uiteraard af van de polis die U afsluit.

Een familiale verzekering kan bijzonder uitgebreid zijn doch hoe uitgebreider hoe meer hiervoor uiteraard betaald zal moeten worden.

Een standaard familiale verzekering dekt de schadegevallen die veroorzaakt worden door de aangesloten familieleden aan derden op grond van de zogenaamde buiten contractuele aansprakelijkheid.

M.a.w., indien U onopzettelijk schade veroorzaakt aan een derde met wie U geen contractuele relatie heeft, zal uw verzekering tussenkomen.

Ook schade veroorzaakt door uw kinderen, huisdieren en goederen zal gedekt worden door uw familiale verzekering.

Daarnaast kunt U ook een luik rechtsbijstand aan uw familiale verzekering toevoegen.

Als U dit gedaan heeft, zal uw familiale verzekering tussenkomen in de verdediging van uw belangen wanneer U slachtoffer wordt van schade dat U toegebracht wordt door een derde.

Indien U een uitgebreide familiale verzekering afsluit, zal uw familiale verzekeraar zelfs tussenkomen bij contractuele geschillen.

* Interessante casus:

Het belang van een familiale verzekering kan aangetoond worden met de volgende casus.

In een dossier dat ons kantoor behandeld heeft, had een minderjarige zijn scooter genomen op het ogenblik dat zijn rijbewijs vervallen was.

Met zijn scooter was hij op de snelweg terechtgekomen en is hierbij ten val gekomen waardoor de passagier van de scooter gewond werd.

De schade aan de passagier werd vergoed door de autoverzekering.

Echter geeft de autoverzekering de schadevergoeding die zij uitbetaald heeft, teruggevorderd van  de ouders van cliënt die de verzekering hadden afgesloten.

Het is immers zo dat een verzekering in bepaalde gevallen een zogenaamd regresrecht of terugvorderingsrecht heeft voor bedragen die zij uitbetaald heeft.

Dit is met name het geval wanneer de bestuurder van het voertuig geen rijbewijs had, zoals in dit geval.

Cliënt werd voor de rechtbank gedaagd door de verzekeraar.

Door tussenkomst van ons kantoor hebben wij ervoor kunnen zorgen dat de familiale verzekeraar, die trouwens dezelfde was als de autoverzekeraar, diende uit te betalen.

De rechtbank volgde ons en stelde aldus dat de verzekeraar weliswaar in haar hoedanigheid van autoverzekeraar het recht had om de bedragen die zij had uitbetaald terug te vorderen, doch dezelfde bedragen verschuldigd waren door de verzekeraar in haar hoedanigheid van familiale verzekeraar.

De vordering in terugbetaling door de verzekeringsmaatschappij werd dan ook afgewezen door de rechtbank.

Ons advies is dan ook om altijd een familiale verzekering met rechtsbijstand af te sluiten, en liefst zelfs een uitgebreide rechtsbijstand.

Heeft U vragen over het verzekeringsrecht? Neem dan snel contact met ons op!

Peterfreund & Associates, uw advocatenbureau te Antwerpen.